خانه / مقالات اموزشی / اموزش گنو/لينوكس / ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ

ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ

ﺩﺭﺱ ﺍﻭﻝ- ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ

ﺷﻌﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﺩﻧﻴﺎﯼ ﻟﻴﻨﻮﮐﺲ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ ﮔﻮﻳﺪ ﻟﻴﻨﻮﮐﺲ ﻳﮏ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﻧﻴﺴﺖ، ﻟﻴﻨﻮﮐﺲ ﻳﮏ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺳﺖ: ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺁﺯﺍﺩﯼ.

ﺍﻳﻦ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺑﺮﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﺪﻩ ﻫﺎﯼ ﻓﺮﺩﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺭﻳﭽﺎﺭﺩ ﺍﺳﺘﺎﻟﻤﻦ ﮐﻪ ﺩﺭ ۱۹۸۳ ﺑﺎ ﺭﺍﻩ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻦ ﺟﻨﺒﺸﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺟﻨﺒﺶ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۱۹۸۵ ﺑﺎ ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺑﻨﻴﺎﺩﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺑﻨﻴﺎﺩ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ، ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﺳﺎﺧﺖ. ﻧﻤﺎﺩ ﺍﻳﻦ ﺑﻨﻴﺎﺩ ﮔﻮﺯﻥ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎﯼ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻨﻮ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ. ﺍﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺩﺭ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ Free Software ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﻳﯽ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﻪ Free ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ «ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ» ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ «ﺁﺯﺍﺩ»، ﺗﺬﮐﺮ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻣﻬﻢ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﺩﻧﻴﺎﯼ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﭼﻴﺰﯼ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ ﺑﻮﺩﻥ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺍﺳﺖ.

ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺑﻨﻴﺎﺩ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ، ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﺩ ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻬﺎﺭ ﺣﻖ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﺷﺪ. ﺍﻳﻦ ﭼﻬﺎﺭ ﺁﺯﺍﺩﯼ، ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻫﺎﯼ ﺻﻔﺮ ﺗﺎ ﺳﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ:

ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﮐﺎﺭﯼ (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺁﻥ (ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯ: ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻳﮑﻢ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﮑﺜﻴﺮ ﻭ ﮐﭙﯽ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﻭﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻭ ﺑﻬﺘﺮ ﮐﺮﺩﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﮕﺎﻥ (ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯ: ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺳﻮﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻫﺎﯼ ﻳﮏ ﺗﺎ ﺳﻪ ﮐﺎﻣﻼ ﻭﺍﺿﺢ ﻫﺴﺘﻨﺪ: ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﻳﺪﻥ ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﮑﺜﻴﺮ ﻭ ﮐﭙﯽ ﺁﻥ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺁﻥ ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘﺎ ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﺩﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﻢ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﺍﻣﺎ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮ ﮐﻤﯽ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺗﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻴﺎﺯ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺑﻴﺸﺘﺮﯼ ﺩﺍﺭﺩ. ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮ ﻣﯽ ﮔﻮﻳﺪ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﻣﻨﻈﻮﺭﯼ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺍﺟﺮﺍ ﮐﻨﻴﺪ. ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻭﯼ ﻳﮏ ﻣﺪﻝ ﮐﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺍﺟﺮﺍ ﮐﻨﻴﺪ، ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮ ﻧﻘﺾ ﺷﺪﻩ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮ ﻧﻘﺾ ﺷﺪﻩ ﺍﮔﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺖ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﮐﺎﺭﺑﺮ ﻳﺎ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺖ ﺟﻐﺮﺍﻓﻴﺎﻳﯽ ﻳﺎ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺖ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺗﺠﺎﺭﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺩﺭ ﻋﻴﻦ ﺣﺎﻝ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﻴﺪ ﻣﺜﻼ ﺑﺎ ﻣﺮﻭﺭﮔﺮ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺳﺎﻳﺘﯽ ﺳﺮ ﺑﺰﻧﻴﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻃﻮﺭﯼ ﮐﺎﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺜﺎﻝ ﻓﺎﻳﻞ ﻫﺎﯼ ﺩﻳﻨﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺮﻭﺭ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ، ﺍﻳﻦ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻳﮏ ﻧﺮﻡ‌ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﻮﺩﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺭﺩ.

ﺩﺍﺩﻥ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺑﺎ ﺩﺍﺩﻥ ﺳﻮﺭﺱ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺍﺳﺖ ﺍﻣﺎ ﻳﮏ ﺷﺮﻁ ﻧﻬﺎﻳﯽ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﺟﻨﺒﺶ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺭﺷﺪ ﮐﻨﺪ: «ﺍﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﺍﻳﻦ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻴﺪ ﭘﺲ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ».

ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﺭﺍ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﻴﺪ، ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﻴﺪ ﻭ ﺑﺨﻮﺍﻫﻴﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺑﮕﺬﺍﺭﻳﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﻨﻴﺪ. ﻣﺜﻼ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﻟﻴﻨﻮﮐﺲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺜﺎﻝ ﺯﺑﺎﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﺪ، ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﻧﻬﺎﻳﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺑﺴﺘﻪ ﻋﺮﺿﻪ ﮐﻨﺪ.

ﺍﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﭼﻄﻮﺭ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ؟ ﺩﺭ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﻫﺎﯼ ﺑﺴﺘﻪ (ﻣﺜﻼ ﻭﻳﻨﺪﻭﺯ ﻳﺎ ﻓﺘﻮﺷﺎﭖ) ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺯ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﯽ ﺍﮔﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻫﻤﻴﻦ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻫﺎ ﻫﻢ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﺪ، ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﻣﺘﻨﯽ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻫﺴﺘﻴﻢ. ﺍﻳﻦ ﻣﺘﻦ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ، GPL ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ. ﺟﯽ ﭘﯽ ﺍﻝ ﻳﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ‌ﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﻳﮏ ﻣﺘﻦ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﯼ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﻨﺪ «ﺍﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮﺍﺳﺎﺱ ﻣﺠﻮﺯ ﺟﯽ ﭘﯽ ﺍﻝ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ»،‌ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻣﻮﻇﻒ ﺍﺳﺖ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﻮﻟﻒ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺁﻥ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮐﻨﺪ. ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺜﺎﻝ ﺍﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺍﯼ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﺟﯽ ﭘﯽ ﺍﻝ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﻨﻴﺪ ﻭﻟﯽ ﺑﻌﺪ ﮐﺴﯽ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺍﺳﻢ ﺷﻤﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻋﺮﺿﻪ ﮐﻨﺪ ﻳﺎ ﮐﺴﯽ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﺪ ﻭ ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻏﻴﺮ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﻨﺪ،‌ ﺷﻤﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﻘﺾ ﮐﭙﯽ ﺭﺍﻳﺖ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺟﯽ ﭘﯽ ﺍﻝ (ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺭﺩﯼ ﮐﭙﯽ ﻟﻔﺖ ﻫﻢ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ) ﺑﻪ ﺩﺍﺩﮔﺎﻩ ﺷﮑﺎﻳﺖ ﮐﻨﻴﺪ.

ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ ﺑﻮﺩﻥ
ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ، ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ (Open Source) ﺍﺳﺖ. ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻦ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﻣﺮﺩﻡ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ. ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﻳﮏ ﺷﺮﮐﺖ ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﺬﺏ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﻫﺎﯼ ﺟﺪﻳﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﺪ ﻳﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻣﻦ ﺗﺮ ﮐﺮﺩﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﮐﺸﻒ ﻭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺣﻔﺮﻩ ﻫﺎﯼ ﺍﻣﻨﻴﺘﯽ ﻳﺎ ﺣﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﮏ ﺣﺮﮐﺖ ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﯽ. ﺍﻣﺎ ﻫﺮ ﺍﻧﮕﻴﺰﻩ ﺍﯼ ﮐﻪ ﭘﺸﺖ «ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ» ﺷﺪﻥ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻏﺎﻓﻞ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﭼﻴﺰﯼ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﺳﻮﺭﺱ ﺍﺳﺖ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻ ﮔﻔﺘﻢ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺍﻳﻦ ﭼﻬﺎﺭ ﺍﺻﻞ (ﺍﺻﻞ ﺻﻔﺮﻡ ﺗﺎ ﺳﻮﻡ) ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺁﺯﺍﺩ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﺷﻮﺩ:

ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﮐﺎﺭﯼ (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺁﻥ (ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯ: ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻳﮑﻢ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﮑﺜﻴﺮ ﻭ ﮐﭙﯽ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﻭﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻭ ﺑﻬﺘﺮ ﮐﺮﺩﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﮕﺎﻥ (ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯ: ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺳﻮﻡ)
ﭘﺲ ﺣﺘﯽ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻣﺘﻦ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﻢ ﺩﺳﺘﺮﺳﯽ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺗﻐﻴﻴﺮ، ﺑﺎﺯﻧﺸﺮ ﻭ ﮐﭙﯽ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓﻘﻂ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﺁﺯﺍﺩ. ﮐﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻭﺳﻴﻊ ﺗﺮ ﺍﺯ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ ﺑﻮﺩﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺮﻋﮑﺲ‌ ﺁﻥ ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ. ﻣﺠﻮﺯﻫﺎﻳﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ GPL ﻭﻇﻴﻔﻪ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻭ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺍﺳﺘﻤﺮﺍﺭ ﺁﻥ ﺩﺭ ﻧﺴﺨﻪ‌ﻫﺎﯼ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺭﻧﺪ.

ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ ﺑﻮﺩﻥ
ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍﯼ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﺱ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪ، ﮐﻠﻤﻪ Free ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ. ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪﻩ ﺗﺎ ﺑﺴﻴﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻗﺎﺋﻞ ﻧﺸﻮﻧﺪ. ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺳﻪ ﺍﺻﻞ ﺑﺎﻻ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺩﺍﺭﻳﺪ ﻭ ﻣﯽ‌ﺩﺍﻧﻴﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﺍﻳﮕﺎﻧﯽ ﻧﻤﯽ‌ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺜﻼ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﻫﺎﯼ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺭﻭﯼ ﺍﻧﺪﺭﻭﻳﺪ ﻳﺎ ﻣﺮﻭﺭﮔﺮ ﺍﭘﺮﺍ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﯼ ﺭﺍﻳﮕﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﭼﻮﻥ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺷﻤﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺪﺍﺭﻳﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﻴﺪ ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺪﺍﺭﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﻮﺭﺱ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ (ﻧﻘﺾ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻳﮏ ﻭ ﺳﻪ). ﺍﻣﺎ ﺁﻳﺎ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ، ﻧﺮ‌ﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﭼﻴﺰﯼ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﺍﺯ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ ﺍﺳﺖ؟ ﺍﮐﺜﺮﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﻮﺍﻝ ﺟﻮﺍﺏ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ‌ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺗﺼﻮﺭ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺍﺳﺖ.

ﺑﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻗﺒﻠﯽ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ! ﻫﻴﭻ ﺟﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﺍﺯ ﭘﻮﻝ ﻧﻴﺴﺖ. ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺣﻖ ﺩﺍﺭﻳﺪ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﮐﭙﯽ ﮐﻨﻴﺪ ﻳﺎ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﻴﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﻫﻢ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮﺩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﻔﺮﻭﺷﺪ ﮐﺎﺭ ﺧﻼﻓﯽ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺷﻤﺎ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﯽ ﮐﻨﻴﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﻴﺪ ﻳﺎ ﺑﺨﺮﻳﺪ. ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻑ ﺩﺭ ﻭﻫﻠﻪ ﺍﻭﻝ ﻋﺠﻴﺐ ﺍﺳﺖ ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎﯼ ﻋﻈﻴﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭﺩﻫﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻭﺷﻨﺪﻩ ﻳﮏ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﻟﻴﻨﻮﮐﺲ ﺍﺳﺖ ﻳﺎ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺤﺘﻮﺍﻫﺎﻳﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﺭﻭﭘﺎﻝ ﻳﺎ ﻭﺭﺩﭘﺮﺱ ﻣﯽ ﺑﻴﻨﻴﻢ ﮐﻪ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﺎ ﺷﺨﺺ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﯽ‌ﮔﻴﺮﺩ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﺍﻳﻨﻪ ﺧﻮﺩﺵ ﭼﻴﺰﯼ ﺭﺍ ﺩﺍﻧﻠﻮﺩ ﮐﻨﺪ، ﺁﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮐﺲ ﺩﻳﮕﺮﯼ ﺑﺨﺮﺩ. ﺩﺭ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ.

ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﺩﻳﺪﻳﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻥ ﻫﻴﭻ ﺭﺑﻄﯽ ﺑﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﻮﺩﻥ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﻭﺵ ﻫﻢ ﺑﺮﺳﺪ (ﻋﻠﯽ ﺭﻏﻢ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻃﺒﻖ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻳﮏ ﻭ ﺩﻭ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺍﻳﮕﺎﻥ ﻫﻢ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﻨﻨﺪ) ﻭ ﻳﮏ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺁﺯﺍﺩ ﻧﺒﺎﺷﺪ (ﻣﺜﻼ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻧﺒﻮﺩﻥ ﺳﻮﺭﺳﺶ)، ﺍﻳﻦ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﻴﻢ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﺑﻌﻀﯽ ﻫﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻢ ﮐﺮﺩﻥ ﺍﻳﻦ ﺍﺑﻬﺎﻡ، ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﯽ Free ﮐﻪ ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﻫﻢ ﺑﮑﺎﺭ ﺭﻭﺩ، ﺍﺯ ﺍﺻﻄﻼﺡ Libre ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ‌ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﻭﺷﻨﯽ ﻣﻌﻨﯽ «ﺁﺯﺍﺩﯼ» ﻣﯽ ﺩﻫﺪ. ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺜﺎﻝ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺁﻓﻴﺲ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ Open Office ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﯽ‌ﺷﺪ، ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ Libre Office ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺍﺳﺖ.

ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪﯼ
ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﯼ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﺷﺮﻁ ﺍﺻﻠﯽ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ:
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﻫﺪﻓﯽ (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺻﻔﺮﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺁﻥ (ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯ: ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻳﮑﻢ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﮑﺜﻴﺮ ﻭ ﮐﭙﯽ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﻭﻡ)
ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻭ ﺑﻬﺘﺮ ﮐﺮﺩﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﮕﺎﻥ (ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﺯ: ﻣﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) (ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺳﻮﻡ)
ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺗﺤﺖ ﻣﺠﻮﺯﻫﺎﯼ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻣﻮﻇﻒ ﺑﺎﺷﺪ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮐﻨﺪ. ﻧﺮﻡ‌ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺑﺎﺯﻣﺘﻦ ﻭ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺩﺍﺭﺩ.

ﻣﻨﺎﺑﻊ:
– ﻭﻳﮑﯽ ﭘﺪﻳﺎ: ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﺁﺯﺍﺩ
– ﻭﻳﮑﯽ ﭘﺪﻳﺎ: ﺭﻳﭽﺎﺭﺩ ﺍﺳﺘﺎﻟﻤﻦ

– ﻭﺏ‌ﺳﺎﻳﺖ ﺭﺳﻤﯽ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﮔﻨﻮ

اموزش طراحی سایت

آموزش طراحی سایت

اموزش طراحی وب سایت

آموزش طراحی سایت

درباره آموزشگاه نوین آی تی

همچنین ببینید

نحوه نام گذاری متغییر های جاوا

مطلب جدیدی که در این آموزش قرار است فرا بگیریم نحوه صحیح نامگذاری متغیر ها ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

علی طاهری آموزشگاه طراحی سایت نوین آی تی 021-88283800 info(@)novin-it.net